دراندوه درگذشت کريم امامی و فريدون ناصری

خبر دردناک درگذشت دو انسان برجسته و نازنين، کريم امامی و فريدون ناصری به فاصله يک روز، زودتر از هر جای ديگر از طريق موبايل به من text شد. در تهران پيام ها ( يا به قول بچه های تهران SMS) از طريق موبايل زودتر از هر رسانه و خبرگزاری ديگری به دستت می رسد.

فريدون ناصری، استاد من بود، در مدرسه فيلمسازی باغ فردوس تهران دراوايل سالهای دهه شصت وحق بزرگی به گردن من دارد. موسيقی فيلم و تاريخ موسيقی کلاسيک را به ما درس می داد آن هم در دوره ای که موسيقی تقريبا حرام بود و سازها را می شکستند. اما او جسور و پر دل و جرات بود و بی پروا حرف می زد و از سياست های روز در قبال موسيقی و وضعيت فلاکتبار آن بی رحمانه انتقاد می کرد.يِادم هست وقتی می خواستم فيلم مستند چکاوک را به عنوان کار دانشجوئی در باره سنتور و شيوه های نواختن آن بسازم، تنها کسی که در آن مدرسه از من حمايت کرد همين مرحوم ناصری بود.  به عنوان استاد راهنما هر کاری که از دستش برمی آمد دريغ نکرد، از پيدا کردن منابع پژوهشی گرفته تا توصيه من به اساتيد موسيقی و نوازندگان برجسته سنتور از قبيل استاد فرامرز پايور، استاد مجيد کيانی و داريوش صفوت و مرحوم مهدی ناظمی سازنده بی همتای سنتور که عليرغم پافشاری استاد ناصری، حاضر به همکاری نشد و راز سر به مهر خود را به گور برد. مثل بيشتر نوابغ، بد اخلاق و تند و تلخ بود ولی مهربان و زحمتکش و گشاده دست بود. در تحليل موسيقی فيلم و بررسی سير تحول تاريخی آن کم نظيربود. هنوز نوای موسيقی فيلم های کاوبوی نيمه شب ساخته جان باری، دشتهای ميسوری ساخته جان ويليامز، پاپيون ساخته جری گلد اسميت و پدرخوانده ساخته نينو روتا که او برای تحليل انتخاب کرده و در کلاس پخش می کرد در گوشهای من طنين انداز است. در اين سالها متاسفانه او را نديدم اما از کارهايش خبر داشتم چه در زمينه آهنگسازی برای فيلم و چه در حوزه رهبری ارکستر سمفونيک تهران. رفتنش خيلی زود بود. روحش شاد باد.

...و اما مرحوم کريم امامی را از طريق ترجمه هايش می شناختم و از وسعت دانش و معلوماتش در زمينه ادبيات و زبان انگليسی خبر داشتم. او در زمينه ترجمه از فارسی به انگليسی يکی از بهترين ها بود. اما در باره فعاليت های سينمائی اش و علاقه او به فيلمسازی هيچ نمی دانستم تا اينکه فرصت ديدار و گفتگو با ابراهيم گلستان دست داد و اين او بود که از استعداد و عشق امامی به سينما و تجربه ناکام او برای ساختن يک فيلم  برايم گفت . همانطور که سيروس علی نژاد در نوشته زيبای خود در بی بی سی در باره او از گلستان نقل کرد، کريم امامی از معدود کسانی بود که همواره مورد تحسين و احترام گلستان بود. او نيز گلستان را می ستود و برارزش و اهميت آثارش واقف بود. بخشی از گفتگوی من با گلستان تحت نظارت و ويرايش او به زبان انگليسی در مجله Reader چاپ شد و بعد از آن بود که طی مکاتباتی با من و مهدی جامی پی گير وعلاقمند انتشارکل گفتگو در نشر فرزان روز به مديريت همسرش خانم گلی امامی بود که اين فرصت دست نداد چرا که کتاب پيش از رسيدن نامه امامی، توسط آقای گلستان به نشر اختران سپرده شده بود. در اينجا بخشی از حرفهای گلستان را در باره او به نقل از کتاب نوشتن با دوربين ص 246  و همچنين نامه او را خطاب به مهدی جامی در باره گفتگو با گلستان عينا نقل می کنم :

« ... اما کريم امامی سالم بود و به اندازه ای که می توانست، می خواند و می فهميد. اگر فيلمی که می خواستيم کريم امامی بسازد به خرابکاری آن مردک رئيس روابط عمومی کنسرسيوم برخورد نکرده بود، فيلم مستندی می شد به وسعت، و در درجه هنر، بالاتر از فيلم « موج و مرجان و خارا». هيچ شک ندارم که سينمای ايران يک کارگردان اصلی و اساسی خود را از دست داده است که فرصت به کريم امامی نرسيد فيلم بسازد.  بعد هم بهترين منتقد سينمايی بود. نه فقط سينمايی بلکه نقاشی و نقد نقاشی. من از اين دو نفر مدت هاست بی خبرم ( منظور گلستان از نفر دوم نجف دريابندری است) اما تفاوت آن دو خيلی بيش از اين هاست. می گويند کريم امامی به من هم نيش زده است. من نيش بخور نيستم و نيش زن ها در من اثری ندارند اما نه اين را خودم می دانم که او نيش زده باشد و نه اگر زده باشد دليلش را می توانم بدانم و نه به هر حال در من کاری خواهد بود و کوچک ترين سر سوزنی از آن چه از خوبی های او می دانم کم نمی کند...»

 و اين هم نامه کريم امامی که در تاريخ 25 اکتبر 2004 به مهدی جامی نوشت: